Bulanık Mantık Nedir ve Uygulama Alanları Nelerdir

0
4179

Bulanık Mantık Nedir ve Uygulama Alanları Nelerdir

Bazı durumlarda bir uzman kişinin bilgi ve deneyimlerinde yararlanılma yoluna gidilir.Uzman kişi az, çok, pek az, pek çok, biraz az, biraz çok gibi günlük hayatta sıkça kullanılan dilsel niceleyeciler doğrultusunda bir denetim gerçekleştirir.Bu dilsel ifadeler bilgisayara aktarılırsa hem uzman kişiye ihtiyaç kalmamakla hemde uzman kişiler arasında denetim farkı ortadan kalmaktadır.Temeli insanın herhangi bir sistemi denetlemedeki düşünce ve sezgilerine bağlı davranışının, benzetimine dayanmaktadır.
Bir insan bir sistemin bulunduğu gerçek durumdan, istenilen duruma götürmek için sezgilerine ve deneyimlerine bağlı olarak bir denetim stratejisi uygulayarak amaca ulaşmaktadır. (2)

Bulanık denetim bu tür mantık ilişkileri üzerine kurulmuştur.Bulanık mantık için, matematiğin gerçek dünyaya uyulanması denilebilir.Çünkü gerçek dünyada uygulaması her an değişen durumlarda değişik sonuçlar çıkabilir.

Bulanık mantığın ve bu mantık kurallarını kullanan bulanık küme teorisinin Lütfi Aliasker Zade ( Lotfi A. Zadeh) tarafından geliştirilip 1965 tarihli orijinal makalesinde yayınlanmasından sonra belirsizlik içeren sistemlerin incelenmesi yeni bir boyut kazanmıştır. 1965 de ortaya atılmasına rağmen, bulanık küme kavramı ancak 1970’li yılların ikinci yarısından sonra kullanılmaya başlanmıştır.

Bunda özellikle Zadeh’in 1965 deki ilk makalesinden daha fazla etkili olan ve bulanık mantığın belirsizlik içeren sistemlere uygulanabilirliliğini açıklayan makaleleri etkili olmuştur. 1980’li yılların ikinci yarısından sonra Japonların ürünlerinde bulanık mantığı kullanmalarıyla da hız kazanarak, günümüzdeki doruk noktasına gelmiştir. Artık hemen her alanda bulanık
mantık uygulamalarına rastlamak mümkündür.(6)

İlk Uygulamaları

•ilk 1975 yılında Mamdani ve Assilian, bir buhar makinesinin kontrolünü
bulanık sistem modeli ile başarmışlardır.

• Ticari olarak ise ilk defa, 1980 yılında, Danimarka’daki bir çimento
fabrikasının işletilmesi ve kontrolünde kullanılmıştır.

• Özelikle doğuda (Japonya, Singapur, Kore ve Malezya) yaygın olarak
kullanılmaya başlanmıştır.

• Elektrikli süpürgeler, çamaşır makineleri, asansörler, metro ve şirket
işletimi gibi konularda bulanık mantık uygulamaları sıklıkla görülmüştür.

• 1985 yılları sonrasında Japonya’da teknolojik ürünlerin geliştirilmesiyle
dikkat çekip batı dünyasında önem kazanmıştır.[7]

Bulanık mantığın uygulama alanları
• Bulanık mantık kuramının uygulamaları, günümüzün karmaşık problemlerinin çözümünde kullanışlı bir araç haline gelmiştir.

• Matematikçiler, bilim adamları ve mühendisler tarafından
birbirinden bağımsız pek çok çalışmaya konu olmuştur.

• Genel olarak mühendislik, tıp, sosyoloji, psikoloji, işletme, uzman sistemler, yapay zeka, sinyal işleme, ulaştırma, kavşak sinyalizasyonu gibi birçok alanda rahatlıkla uygulanabilir. [7]

Kullanım Alanları

• metroların işleyişi kontrol ediliyor,

• televizyonların alıcıları ayarlanıyor,

• bilgisayar disklerinin kafaları kontrol ediliyor,

• kameralar görüntüye odaklanıyor,

• klimalar, çamaşır makinaları, elektrikli süpürgeler ayarlanıyor,

• buzdolaplarının buzlanması engelleniyor,

• asansörler ve trafik lambaları programlanıyor, otomobillerin motorları, süspansiyonları, emniyet fren sistemleri kontrol ediliyor,

• füzeler, çimento karıştırıcılar kontrol ediliyor,

• robot kolları yönlendiriliyor,

• karakterler, nesneler tanınıyor (7)

 

Bulanık Mantık Nedir ve Uygulama Alanları Nelerdir
Bulanık Mantık Nedir ve Uygulama Alanları Nelerdir

 

Kaynaklar

1-NABİYEV, V. V., Yapay Zeka,2012,Ankara, Seçkin Yayınları, s.25,27,36
2-Elmas,Ç.,Yapay Zeka Uygulamaları,2010,Ankara,Seçkin Yayınları
3-https://tr.wikipedia.org/wiki/Yapay_zek%C3%A2
4-http://www.evrenindili.com/component/content/article/172-bilincli-makine/311-searlein-cin-odas-ve-cin-odasndan-ckanlar?directory=194
5-http://www.ibrahimcayiroglu.com/Dokumanlar/IleriAlgoritmaAnalizi/IleriAlgoritmaAnalizi-5.Hafta-YapaySinirAglari.pdf
6-Erhan Akdoğan – Enerji, Elektrik, Elektromekanik-3e, Temmuz 1999, Sayı 62, Sayfalar:80-85, Bilesim yayıncılık A.Ş., İstanbul
7-http://mekatronik.kocaeli.edu.tr/dokuman/dersnotu/Bulan%C4%B1k_Mant%C4%B1k_Giri%C5%9F_2012-28-09-2012-11-54-43-3665800895.pdf

CEVAP VER

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.